تاقدیس هفتکل یکی از میادین نفتی در فروبار دزفول واقع در زاگرس چین خورده است. در این مطالعه به بررسی عوامل کنترل کننده توزیع شکستگی ها پرداخته شده است که به عنوان مهم ترین متغیرهای موثر بر جایگیری مواد هیدروکربوری در سازند مخزنی آسماری هستند و در این زمینه با بهره گیری از اطلاعات زیرسطحی و روش های تحلیل زیرسطحی، شکستگی های این تاقدیس بررسی شده است. روش های مورد استفاده در بررسی شکستگی ها شامل تحلیل دوایر محاطی، محاسبه میزان انحنای محوری ساختمان مخزن و بررسی تغییر ستبرای روباره رسوبی هستند. نتایج دوایر محاطی و نقشه تغییر ستبرای روباره رسوبی نشان داد که بیشترین تمرکز و گسترش یافتگی شکستگی ها در ناحیه لولایی و در بخش نیمه خاوری تاقدیس هفتکل جای دارد. همچنین بالاترین تراکم شکستگی ها، در کمان بیرونی انحناهای محوری وجود دارد و با افزایش ژرفا تراکم آنها کم می شود. شواهد نشان می دهد که مهم ترین عامل کنترل کننده توزیع شکستگی ها، هندسه و سازوکار چین خوردگی خمشی- لغزشی است.

دراین مقاله تاثیر پارامترهای مختلف پتروفیزیکی بر روی سرعت انتشار امواج تراکمی (vp) در سنگهای کربناته مخازن نفتی مورد مطالعه قرار گرفته است. بدین منظور ستون 70 متری از یک مخرن نفتی واقع در جنوب ایران از سازند آسماری انتخاب گردید. انجام آزمایشات پتروفیزیکی مغزه بر روی 150 نمونه پلاک انجام شد. همچنین اطلاعات حاصل از نگارهای درون چاهی در عمق های مورد نظر استخراج و تصحیحات لازم بر روی آنها صورت گرفت. داده های حاصل از آزمایشات مغزه و نگارهای درون چاهی جهت ایجاد ارتباط بین سرعت با خواص پتروفیزیکی تطابق داده شدند. نتایج حاصله بیانگر پراکندگی ارتباط بین سرعت موج تراکمی بر حسب تخلخل می باشد و روند تغییرات سرعت با افزایش تخلخل و چگالی فرموله گردیدند. همچنین تاثیر عوامل عمق، نفوذ پذیری مطلق، روی سرعت امواج تراکمی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.

مطالعات فراوانی کیفیت مخازن آسماری، به عنوان سنگ مخزن اصلی در جنوب غرب ایران، را غالبا تحت تاثیر سیستم شکستگی ها دانسته اند. در این مطالعه به منظور بررسی الگوی شکستگی ها در مخازن آسماری و همچنین ارائه نمونه ای برای سایر مخازن آسماری، تاقدیس دارا در فرو افتادگی دزفول جنوبی که دارای رخنمون وسیعی از سازند آسماری می باشد، مورد بررسی قرار گرفته است. در طی مطالعات صحرایی یازده ایستگاه بر روی سازند آسماری تاقدیس دارا در موقعیت های مختلف ساختاری، بررسی شده اند. در یال جنوب غربی چهار دسته شکستگی، در یال شمال شرقی چهار دسته شکستگی و در ناحیه لولایی سه دسته شناسایی گردیدند. تمام دسته شکستگی های شناسایی شده از لحاظ ساختاری مرتبط با چین خوردگی هستند. زمان نسبی تشکیل شکستگی های شناسایی شده نسبت به چین خوردگی در طی این مطالعه، قبل و یا همزمان با چین خوردگی تشخیص داده شدند. دامنه تعییرات تراکم شکستگی در رخنمون آسماری تاقدیس دارا بر اساس مطالعات صحرایی 2 تا 11.75 شکستگی، در متر متغیر است. دامنه تغییرات طول شکستگی ها بر اساس مطالعات صحرایی از 1 متر تا 25 متر می باشد و بیشتر شکستگی ها دارای طولی کمتر از 5 متر می باشند. همچنین در این مطالعه مشخص گردید بین تراکم شکستگی و ضخامت لایه بندی، رابطه لگاریتمی منفی برقرار است.

هدف از این مطالعه بررسی و مقایسه واحدهای سنگی سازند آسماری در میدان هندیجان (شمال غرب خلیج فارس) با داده های مغزه، داده های پتروفیزیکی، تغییرات امواج فشاری (vp) و امواج برشی (vs) است. این دو موج با استفاده از داده های ابزار نمودار گیری DSI که در یکی از چاه های این میدان رانده شده، مورد بررسی قرار گرفته است. با توجه به داده های مغزه و داده های نمودار DSI و نمودارهای پتروفیزیک سازندهای غار آسماری به ترتیب به سه وچهارواحد سنگی (Rock - type) تقسیم شده است. بر اساس نتایج نگارهای اکوستیک میانگین Vp.Vs محاسبه شده در این میدان برای ماسه 7.1 و برای دولومیت8.1 و برای سنگ آهک 89.1 است. در مناطق اشباع آب شور با افزایش هیدروکربن سرعت موج P کاهش و سرعت موج S افزایش می یابد. این مطلب در مورد اشباع گاز و هیدرو کربن سبک هم صادق است. نسبتVp.Vs و کراس پلات های آنها در تعیین سیالات قابل بررسی است. بر اساس مطالعات آزمایشگاهی بر روی مغزه و کراس پلات های نگارهای چاه پیمایی، واحدهای سنگی در سازند غار به 3 گروه تقسیم شده است که:1) ماسه سنگ با دانه بندی خوب 2) مادستون تا سیلتستون3) مادستون دولومیتی همراه تبخیری ها می باشد.سازند آسماری به 4 گروه تقسیم می شود:1) مادستون و وکستون دولومیتی2) وکستون تا پکستون دولومیتی3) پکستون سنگ آهکی4) گرینستون دولومیتی تقسیم شده است.

این پژوهش به بررسی توالی رسوبی سازند آسماری به سن الیگو- میوسن در دو برش سطح الارضی کوه آسماری واقع در شمال فروافتادگی دزفول با ضخامت 349 متر و تاقدیس گورپی (تنگ پابده) در زون ایذه با ضخامت 342 متر می پردازد تا با انجام مطالعات سنگ چینه ای، تعیین ریز رخساره ها، محیط رسوبی و تفکیک سکانس های رسوبی امکان مقایسه شرایط نهشت سازند آسماری در دو ناحیه مذکور فراهم گردد. بر اساس مطالعات پتروگرافی، در مجموع 16 ریز رخساره رسوبی شناسایی گردید که در سه محیط رسوبی رمپ داخلی، رمپ میانی و رمپ خارجی نهشته شده اند. بررسی های مذکور نشان داد که سازند آسماری در برش کوه آسماری عمدتا در محیط رمپ داخلی شکل گرفته است و این در حالی است که در تنگ پابده رسوب گذاری علاوه بر رمپ داخلی در بخش های عمیق تر حوضه یعنی رمپ میانی و خارجی نیز رخ داده است. در برش کوه آسماری، واحدهای رسوبی در قالب 3 سکانس رسوبی درجه سه دسته بندی شدند، در حالی که آنالیز چینه نگاری سکانسی در برش تنگ پابده نشان می دهد که نهشته های سازند آسماری شامل 5 سکانس رسوبی رده سوم هستند.

میدان نفتی رامین در فروافتادگی دزفول قرار داشته، از دو مخزن نفتی آسماری و بنگستان که در حال حاضر تولیدی هستند تشکیل شده است. مطالعه حاضر بر روی مخزن آسماری صورت گرفت. این مطالعه تلاشی برای ایجاد مدل سه بعدی ساختمانی - پتروفیزیکی که جهت برنامه های توسعه ای میدان ضروری است، می باشد. مخزن آسماری در این میدان نفتی به چهار زون تقسیم می شود. برای انجام مدلسازی از کلیه داده های در دسترس، از قبیل اطلاعات ژئوفیزیکی، نمودارهای چاه پیمایی، داده های ارزیابی پتروفیزیکی، اطلاعات مغزه، مقاطع نازک و داده های مهندسی مخزن استفاده گردید. جهت تهیه مدل سه بعدی مخزن، روش زمین آمار در قالب نرم افزار(Reservoir Modeling System) RMS  به کار رفت. این مدل شامل دو مدل ساختمانی و پتروفیزیکی می باشد. از داده های خروجی مدل ساختمانی برای ایجاد مدل پتروفیزیکی استفاده گردید. مراحل مدلسازی شامل شبکه بندی(Griding) ، تخمین و تعریف واریوگرام تجربی برای داده های موجود است. ابعاد هر سلول در مدل شبکه ای 1×228×193 متر است به استثنای زون چهار (غیرمخزنی) که به 5×228×193 متر تغییر یافت. مدلسازی مخزن آسماری در میدان رامین نشان داد زون یک مفیدترین زون بهره ده بوده و 97.9% کل حجم نفت را در این میدان شامل می شود.

در برش کوه آسماری، نهشته های بالایی سازند پابده دربردارنده رخساره های میکروبی (توفا و استروماتولیت) وابسته به محیط های دریاچه ای است. مرز بالایی نهشته های یاد شده ناپیوسته است و با افقی از خاک قدیمی مشخص شده است. بر روی این افق، انیدریت پایه و نهشته های ژرف زون تدریجی سازندهای پابده و آسماری جای دارند. هم ارز زون تدریجی، نهشته های بخش پایینی سازند آسماری در برش های کوه میش، شاهزاده عبداله، تنگ سرخ و رگ سفید و چاه های گچساران 31 و آغاجاری 61 هستند که بر روی مرز ناپیوسته یا پیوستگی هم ارز جای دارند. بنابراین، انیدریت پایه و نهشته های زون تدریجی، به سازند آسماری وابسته هستند. تغییرات بارز رخساره ها در نزدیک مرز سازندهای آسماری-پابده به رخداد بارگذاری راندگی، تغییرات آب و هوا و نوسانات سطح نسبی دریاها در مرز روپلین-شاتین وابسته است.

عوامل کنترل کننده شدت شکستگی شامل «سازوکار چین خوردگی، سنگ شناسی و ستبرا» با استفاده از مطالعات میدانی و تصاویر ماهواره ای در سازند آسماری در کوه آسماری بررسی شده اند. متغیرهای موقعیت، فاصله داری و گسترش عمودی شکستگی ها در سنگ آهک و آهک رسی با ستبرا های متفاوت در رخنمون های سازند آسماری در نواحی مختلف چین برداشت شده اند. حضور مقادیر زیاد کانی رس با مقاومت کم و تخلخل زیاد در سنگ آهک رسی، سبب کاهش مقاومت این سنگ و شدت شکستگی کمتر سنگ آهک رسی در مقایسه با سنگ آهک شده است. تغییرات شدت شکستگی در این دو نمونه سنگی نشان می دهد که ستبرای واحدها روی شدت شکستگی ها تاثیر چندانی ندارد. شکستگی های موازی و عمود بر محور چین متاثر از سازوکار چین خوردگی خمشی- لغزشی و کشش سطح خارجی چین (Outer arc extension) در ناحیه لولایی، بیشترین توسعه یافتگی را نشان می دهند و بیشترین تاثیر را روی ناپایداری چاه های حفاری دارند. بر اساس نتایج، بیشترین شدت شکستگی در لولای چین بوده و سازوکار چین خوردگی مهم ترین متغیر کنترل کننده شدت شکستگی هاست.